پرامپت نویسی معلمان یکی از مشکلاتی است که خیلی از معلم ها و مربیها با آن روبرو میشوند. یک نکته مهم وجود دارد: هرچه درخواست شما از هوش مصنوعی دقیقتر باشد، پاسخ بهتری دریافت میکنید.اینجاست که مفهوم پرامپت نویسی اهمیت پیدا میکند. در این مقاله ابتدا با مفهوم پرامپت و پرامپت نویسی آشنا میشوید
پرامپت چیست؟
پرامپت (Prompt) در سادهترین تعریف، دستوری است که برای دریافت یک پاسخ مشخص به هوش مصنوعی میدهید. برای مثال، اگر به ChatGPT بگویید:«درباره فتوسنتز توضیح بده.» این یک پرامپت است.
اما اگر بگویید: «فرض کن معلم علوم پایه هفتم هستی. فرایند فتوسنتز را به زبان ساده و در حد دانشآموز ۱۳ ساله توضیح بده. از یک مثال روزمره استفاده کن و در پایان ۳ سؤال برای سنجش یادگیری دانشآموز ارائه بده.»
پاسخ بسیار هدفمندتر میشود. بنابراین، پرامپت فقط یک سؤال ساده نیست. پرامپت میتواند شامل نقش، هدف، مخاطب، اطلاعات زمینهای، محدودیتها و شکل خروجی باشد.
پرامپت نویسی چیست؟
پرامپت نویسی یعنی نوشتن دستورهای دقیق و هدفمند برای دریافت نتیجه بهتر از هوش مصنوعی. در واقع، شما به جای اینکه فقط یک سؤال از ChatGPT بپرسید، مشخص میکنید که:
- چه کاری انجام دهد؟
- برای چه کسی انجام دهد؟
- با چه لحنی پاسخ دهد؟
- چه اطلاعاتی را در نظر بگیرد؟
- پاسخ را با چه ساختاری ارائه کند؟
- چه محدودیتهایی داشته باشد؟
هرچه این اطلاعات را دقیقتر ارائه کنید، پاسخ معمولاً کاربردیتر میشود. برای معلمان، یادگیری این مهارت میتواند زمان زیادی را در کارهای تکراری آموزشی کاهش دهد.
چرا پرامپت نویسی برای معلمان اهمیت دارد؟
معلمان هر روز کارهای مختلفی انجام میدهند. طراحی فعالیت آموزشی، آمادهسازی سؤال، نوشتن تمرین و تهیه محتوای آموزشی فقط بخشی از این فعالیتهاست.
ChatGPT میتواند در بسیاری از این کارها کمک کند. با این حال، کیفیت پاسخ به کیفیت دستور شما ارتباط زیادی دارد.
با استفاده درست از پرامپت میتوانید از ChatGPT بخواهید:
- طرح درس برای دروس مختلف پیشنهاد دهد.
- سؤال امتحانی طراحی کند.
- تمرین مناسب یک پایه تحصیلی بسازد.
- یک مفهوم سخت را ساده توضیح دهد.
- فعالیت گروهی پیشنهاد کند.
- برای دانشآموزان مختلف تمرینهای متفاوت بسازد.
به همین دلیل، پرامپت نویسی معلمان فقط یک مهارت مربوط به کار با ChatGPT نیست و این مهارت میتواند به معلم کمک کند تا از هوش مصنوعی هدفمندتر استفاده کند.
فرمول ساده برای نوشتن پرامپت
اگر تازه میخواهید کار با پرامپتها را شروع کنید، از این فرمول ساده استفاده کنید:
نقش + هدف + مخاطب + زمینه + محدودیت + نوع خروجی
برای مثال: «فرض کن معلم علوم پایه ششم هستی. برای آموزش مبحث انرژی یک فعالیت گروهی طراحی کن که برای دانشآموزان ۱۲ ساله باشد و به وسایل خاصی نیاز نداشته باشد و در ۲۰ دقیقه انجام شود. بچهها با مفاهیم اولیه انرژی آشنا هستند. مراحل اجرا و وسایل موردنیاز را به صورت جدول ارائه کن.»
این روش، پایه مهمی در پرامپت نویسی معلمان ایجاد میکند.
۲۰ پرامپت کاربردی ChatGPT برای معلمان
در ادامه ۲۰ پرامپت آماده میبینید. میتوانید متن هر پرامپت را در ChatGPT کپی کنید و اطلاعات داخل پرانتز را با شرایط کلاس خود تغییر دهید.
۱. طرح درس
«فرض کن یک معلم باتجربه [نام درس] هستی. برای دانشآموزان پایه [پایه تحصیلی] یک طرح درس درباره [موضوع درس] طراحی کن. هدفهای یادگیری، فعالیت آغازین، روش تدریس، فعالیت کلاسی، وسایل موردنیاز، ارزشیابی و تکلیف پایانی را مشخص کن. زمان کلاس [مدت زمان] دقیقه است. طرح درس را به صورت مرحلهبهمرحله و کاربردی بنویس.»
۲. سادهسازی یک مفهوم سخت
«مفهوم [نام مفهوم] را برای دانشآموزان پایه [پایه] با زبان بسیار ساده توضیح بده. از اصطلاحات پیچیده استفاده نکن. برای توضیح بهتر، سه مثال از زندگی روزمره ارائه کن و در پایان نیز سه سؤال کوتاه برای بررسی میزان یادگیری دانشآموزان بنویس.»
این پرامپت زمانی کاربرد دارد که دانشآموزان با یک مفهوم درسی مشکل دارند.
۳. سؤال امتحانی
«۱۵ سؤال امتحانی برای درس [نام درس] و مبحث [موضوع] در پایه [پایه] طراحی کن. سؤالها باید ترکیبی از آسان، متوسط و دشوار باشند و از سؤالهای چهارگزینهای، درست یا نادرست، کوتاهپاسخ و تشریحی استفاده کن. پاسخ صحیح را هم در آخر بنویس.»
۴. ساخت آزمونهای چهارگزینه
«آزمون چهارگزینهای شامل ۲۰ سؤال در مبحث [موضوع] برای دانشآموزان پایه [پایه] طراحی کن. هر سؤال چهار گزینه داشته باشد و فقط یک گزینه درست باشد و سؤالها مفهومی باشند و فقط حفظیات را بررسی نکنند. در پایان کلید پاسخ را ارائه کن.»
۵. طراحی فعالیت کلاسی
«نیاز به پنج فعالیت کلاسی جذاب برای آموزش [موضوع] به دانشآموزان پایه [پایه] دارم. فعالیتها باید مشارکتی باشند و دانشآموزان را به فکر کردن وادار کنند و هر کدام باید کمتر از [مدت زمان] دقیقه زمان ببرد و به وسایل خاصی نیاز نداشته باشد.»
۶. ایده بازی آموزشی
«بازی آموزشی برای مبحث [موضوع درسی] در پایه [پایه] طراحی کن.بازی باید ساده، سرگرمکننده و قابل اجرا در کلاس باشد. قوانین بازی، تعداد دانشآموزان، وسایل موردنیاز، مراحل اجرا و هدف آموزشی را توضیح بده. »
۷. تکالیف خلاقانه
«در درس [نام درس] و موضوع [موضوع] پنج تکلیف خلاقانه برای دانشآموزان پایه [پایه] پیشنهاد بده. تکلیفها نباید صرفاً شامل نوشتن و حفظ کردن باشند. فعالیتها باید به دانشآموز کمک کنند مفهوم درس را در زندگی واقعی به کار ببرد.»
۸. تولید محتوای آموزشی
«محتوای آموزشی کوتاه برای برای آموزش [موضوع] به دانشآموزان پایه [پایه] آماده کن. محتوا باید ساده، جذاب و قابل فهم باشد. از مثالهای روزمره استفاده کن. متن را با تیترهای کوتاه تقسیم کن و در پایان پنج نکته مهم درس را خلاصه کن.»
۹. داستان آموزشی
«داستان کوتاه و جذاب برای آموزش مفهوم [موضوع] به دانشآموزان پایه [پایه] بنویس. داستان باید شخصیتهای مناسب سن دانشآموزان داشته باشد و مفهوم آموزشی را به شکل غیرمستقیم منتقل کند. در پایان سه سؤال برای گفتوگو درباره داستان اضافه کن.»
۱۰. ساخت فلشکارت
« ۲۰ فلشکارت آموزشی در مبحث [موضوع] برای دانشآموزان پایه [پایه] آماده کن. در یک طرف هر فلشکارت سؤال یا مفهوم و در طرف دیگر پاسخ کوتاه و ساده قرار بگیرد. مطالب را از ساده به دشوار مرتب کن.»
۱۱. فعالیت گروهی
«فعالیت گروهی برای آموزش [موضوع]، برای دانشآموزان پایه [پایه] طراحی کن. کلاس را به گروههای [تعداد] نفره تقسیم کن. وظیفه هر گروه، مراحل انجام فعالیت، زمان موردنیاز و معیار ارزیابی را مشخص کن و فعالیت باید باعث مشارکت همه اعضای گروه شود.»
۱۲. ایده برای شروع جذاب کلاس
«۱۰ ایده جذاب و کوتاه برای شروع درس [موضوع] پیشنهاد بده که در پنج دقیقه اول کلاس قابل اجرا باشند. هدف این فعالیتها جلب توجه دانشآموزان و ایجاد کنجکاوی درباره موضوع درس است. دقت کن که فعالیتها باید ساده و بدون نیاز به تجهیزات خاص باشند.»
۱۳. آموزش متفاوت به دانشآموزان ضعیفتر
«من معلم [نام درس] پایه [پایه] هستم. تعدادی از دانشآموزان من در یادگیری [موضوع] مشکل دارند. پنج روش ساده و عملی برای آموزش دوباره این مفهوم پیشنهاد بده و برای هر کدام یک مثال کلاسی هم ارائه کن.»
۱۴. تمرین در سه سطح
«۱۵ تمرین برای مبحث [موضوع] برای دانشآموزان پایه [پایه] طراحی کن. تمرینها را در سه سطح آسان، متوسط و دشوار قرار بده و برای هر سطح باید مهارت متفاوتی را تقویت کند. جواب تمرینها را هم در آخر ارائه کن.»
۱۵. ارزشیابی
«در درس [نام درس] و موضوع [موضوع] یک روش ارزشیابی طراحی کن که فقط حفظ کردن مطالب را بررسی نکند. علاوه بر آن این ارزشیابی باید توانایی درک، تحلیل و استفاده از مطالب را نیز بسنجد. روش اجرا، نمونه سؤال و معیار نمرهدهی را هم مشخص کن.»
۱۶. دریافت بازخورد درباره تکلیف دانشآموز
«متن تکلیف یک دانشآموز را در ادامه قرار میدهم. آن را بررسی کن و سه نقطه قوت و سه مورد قابل بهبود را مشخص کن. بعد بازخورد را با لحنی محترمانه و انگیزهبخش بنویس. از سرزنش دانشآموز خودداری کن و در آخر برای بهتر شدن کار، پیشنهادی ارائه کن.»
متن تکلیف:
[متن دانشآموز را اینجا قرار دهید]
۱۷. ساخت سؤال برای گفتوگوی کلاسی
«۱۰ سؤال تفکربرانگیز برای درس [موضوع]، برای گفتوگوی کلاسی طراحی کن. سؤالها نباید فقط یک پاسخ مشخص داشته باشند و هدفشان تشویق بچهها به توضیح دادن، استدلال کردن و بیان نظر خودشان باشد.»
۱۸. سناریوی تدریس
«سناریوی کامل تدریس برای مبحث [موضوع] در [مدت زمان] برای دانشآموزان پایه [پایه] برایم آماده کن و باید شامل شروع کلاس، معرفی موضوع، پرسشهای معلم، فعالیت دانشآموزان، توضیح مفهوم، تمرین، ارزشیابی و جمعبندی باشد.»
۱۹. شخصیسازی آموزش
«برای آموزش [موضوع] به یک کلاس با دانشآموزان دارای سطح یادگیری متفاوت، یک برنامه آموزشی طراحی کن. فعالیتها را در سه سطح مقدماتی، متوسط و پیشرفته پیشنهاد بده. هدف این است که همه دانشآموزان بتوانند متناسب با سطح خودشان در فعالیت شرکت کنند.»
۲۰. تحلیل و بهبود یک درس
«من معلم [نام درس] در پایه [پایه تحصیلی] هستم. متن یا محتوای آموزشی زیر را بررسی کن و به من کمک کن آن را برای تدریس بهتر آماده کنم. اول نقاط قوت و ضعف محتوا را مشخص کن. بعد بخشهایی را که برای دانشآموزان سخت یا خستهکننده هستند شناسایی کن و یک پیشنهاد عملی برای جذابتر و قابلفهمتر شدن درس ارائه بده. در آخر هم سه فعالیت کلاسی و سه سؤال برای سنجش یادگیری پیشنهاد کن.
محتوای درس:
[متن درس را اینجا وارد کنید]»
جمعبندی
در نهایت، پرامپت نویسی معلمان مهارتی ساده اما کاربردی است که میتواند استفاده از ChatGPT را برای فعالیتهای آموزشی هدفمندتر کند. معلم با نوشتن یک پرامپت دقیق میتواند برای طراحی درس، ساخت سؤال و تمرین، تولید فعالیت کلاسی، سادهسازی مفاهیم و حتی بهبود محتوای آموزشی خود از هوش مصنوعی کمک بگیرد. با این حال، بهتر است پاسخهای ChatGPT همیشه بررسی و با شرایط واقعی کلاس هماهنگ شوند. کافی است هدف، پایه تحصیلی، سطح دانشآموزان و شرایط کلاس را در درخواست خود مشخص کنید تا پاسخهای دقیقتر و کاربردیتری بگیرید. با کمی تمرین، پرامپتنویسی میتواند به یکی از ابزارهای مفید و روزمره هر معلم در مسیر استفاده هوشمندانه از فناوری تبدیل شود.
