وقتی فرزند دوم، قرار است به خانه بیایند

وقتی فرزند دوم می آید، آن استرس ها و حساسیت های فرزند اول، کمرنگ تر می شود، تجربه های قبلی شما را برای مادری کردن، آماده تر می کند اما این میان، کودک دیگری هم هست که نیازمند توجه و محبت شماست.

برای این تعامل و سازگاری با شرایط جدید، چه کارهایی می توانیم انجام دهیم؟

 

ارتباط فرزند اول و دوم در زمان بارداری:

۱. نیازی نیست از همان روزهای اول بارداری، فرزند اول تان را در جریان قرار دهید. زیرا تحمل مدت زمان بارداری، که زمان زیادی هم هست، برای کودک سخت است.

۲. برای خبر دادن، می توانید کودک را همراه خود به سونو گرافی یا مطب دکتر ببرید. کودک را ببیند یا صدای قلب او را بشنود.

۳. کتاب هایی که در مورد تولد نوزاد جدید است، باهم بخوانید.

۴. اجازه دهید کودک تکان های جنین را حس کند و با او صحبت کند.

 

ارتباط و تعامل بعد از به دنیا آمدن:

۱. زمانی که نوزاد اولین بار به خانه می آید، برای فرزند اول هدیه بخرید. نیازی به هدیه های گران قیمت و آنچنانی نیست. می تواند تعدادی ابزار بازی بخرید. مثلا چسب کاغذی، مداد رنگی، توپ، قیچی، کاغذ رنگی، تیله، کتاب قصه و … . به او بگویید هدیه ها برای خواهر یا برادر شدن اوست.

۲. در روزهای اول، سعی کنید در حضور فرزند اول، به نوزاد جدید محبت نکنید.

۳. توجه خود را تا جای ممکن بین دو کودک تقسیم کنید و حتی بیشتر به فرزند اول توجه کنید.

۴. در کارهای نوزاد، فرزند اول را شریک کنید. مثلا لباس آوردن، آماده کردن وسایل خواب و … . به او مسئولیت دهید. مثلا شما مسئول آوردن شلوار هایی خواهر یا برادری‌.

۵. در حضور دیگران از اینکه چه کارهایی برای برادر یا خواهرش انجام می دهد، تعریف کنید.

۶. توقع خود را در سن او نگاه دارید. مدام او را سرزنش نکنید که تو بزرگتری، نباید این کار را بکنی.

۷. در هفته، حداقل یکبار، فرزند دوم را به پدر یا مادربزرگ بسپارید، و وقت دوتایی با فرزند اول تان بگذارید.

۸. پدر نقش زیادی می تواند داشته باشد. بهتر است به فرزند اول توجه بیشتری کند و با او بازی کند.

دعوا بازی وسط مهمونی، نگاهی به پرخاشگری کودکان در مهمانی

شاید تا به حال برایتان اتفاق افتاده باشد که در مهمانی های مختلف خانوادگی و دوستانه فرزند شما با بچه های حاضر در مهمانی دچار زد و خورد شود و منجر به پرخاشگری و ناراحتی کودک شما و افراد حاضر در مهمانی شود.

سوال اصلی اینجا مطرح می شود که در مقابل پرخاشگری کودک خود باید چه کار کنیم؟ از رفتار کودک خود خجالت زده شویم و دیگر در هیچ مهمانی شرکت نکنیم؟ ناراحتی خود را به کودکمان نشان دهیم؟ به او بابت رفتارش در مهمانی تذکر دهیم؟

 

ریشه پرخاشگری و زد و خورد در جمع های خانوادگی و دوستانه چیست؟

دلیل اول: جلب توجه

کودکان به راه‌های مختلفی سعی می‌کنند توجه اطرافیان را به خود جلب کنند. در این زمینه، کتک زدن یکی از راه‌های شایع در میان بچه‌ها هست. خیلی اوقات کودک از این‌که در مرکز توجه قرار بگیرد، لذت می‌برد حتی اگر به قیمت دعوا شدن از سوی اطرافیانش باشد.

دلیل دوم: برآورده نشدن خواسته کودک

خیلی اوقات پیش می آید که کودک در مهمانی وسیله یا اسباب بازی شخصی  کودک دیگری را می خواهد و یا دوست ندارد اسباب بازی اش را در اختیار بچه های دیگر قرار دهد. کش مکش میان بچه ها بر سر اسباب بازی و وسایل شخصی شان باعث زدوخورد میان آنها و پرخاشگری می شود.

دلیل سوم: ناتوانی کودک در فهماندن منظور و کلام خود به سایرین

گاهی اوقات کودک ما نمی تواند منظورش را به همسن و سالانش بفهماند. به طورمثال از بازی خوشش نیامده، شروع به جیغ زدن و پرتاب وسیله ها به سمت دیگران می کند. یا از پرتاب اشیا لذت می برد اما چون بستری از بازی برایش فراهم نشده، وسیله ها را به سمت دوستانش پرتاب می کند و باعث به وجودآوردن پرخاشگری میان خود و بقیه می شود.

دلیل چهارم: محدودیت های ارتباطی کودک با هم سالان خود

گاهی اوقات ما به دلیل حساسیت رفتاری کمتر کودکمان را در ارتباط با همسالانش قرار می دهیم. به طور مثال از این می ترسیم که فرزندمان کسی را بزند یا در مواجهه با پرخاش کودک دیگر، نتواند از خود دفاعی کند و آسیب ببیند. ترس از اینکه دیگران راجع به ما چه فکری می کنند و از رفتارهای کودک ما ناراحت می شوند باعث می شود ما دامنه ارتباطات کودکمان را با هم سالانش محدود یا قطع کنیم.

 

برای اینکه بچه ها در مهمانی دچار تنش جدی نشوند و با هم تعاملات دوستانه ای داشته باشند، چه کار کنیم؟

  1. در مقابل زدن دیگران، او را سریع از محل دور کنید و یک بازی به او پیشنهاد دهید؛ و یا مترجم احساس کودکتان باشید. مثلاً «این بازی را دوست ندارد. بیا باهم توپ‌بازی کنیم.»

۲٫ او را در مرکز توجه خانواده و دوستان قرار دهید. مثلاً نقاشی‌ها و کاردستی‌های او را به نمایش بگذارید. در جمع از او بخواهید حرکات ورزشی انجام دهد و هر فعالیت مفید موردعلاقه کودکتان را پررنگ نمایید.

۳٫ سعی کنید که به کودک محبت کنید و با او بازی کنید. هنگام بروز خشم یک شنونده خوب و مترجم احساساتش شوید و او را به سمت آرامش هدایت کنید. در وهله یک شما باید احساسات او را بپذیرید؛ یعنی حتی بعد از اینکه دوستش را زد، با او جداگانه و وقتی آرام شد، صحبت کنید. مثلاً بگویید: «بعضی وقتا آدم وقتی از دست دوستش ناراحته دلش می خواد اونو حسابی بزنه. چون نباید فلان کار را می‌کرد.» نگران نباشید. این‌گونه مکالمات خشم کودک را پایین می‌آورد و می‌فهمد که با او همدلی کرده‌اید. کم‌کم و در طول زمان، ‌وقتی به این شکل با او صحبت کنید، خود کودک متوجه ماجرا می‌شود و رفتارش را تغییر می‌دهد.
همین‌طور، نیازی نیست که به کودکان دیگر بگویید از خود دفاع نکنند. به‌طور مثال به کودک موردنظر بگویید: «از چیزی ناراحتی؟ چیزی می‌خواستی؟ می تونیم باهم مشکل را حل کنیم» و حرف دو طرف را بشنوید.

۴٫ در زمان بازی چند کودک باهم، حتماً باید مادر، پدر و یا یک نفر بزرگ‌سال همبازی این بچه ها باشند تا تنش‌ها را کنترل کنند.

۵٫ بهتر است وسیله‌های بازی مناسب که بستر خام هم دارند مثل خمیربازی، کاغذ رولی و پاستل، همراه خود به مهمانی‌ها ببرید تا هم کودکان بیشتری بتوانند بازی کنند و هم در این نوع بازی‌ها، تنش و درگیری کم‌تر است.
۶٫ دربازی‌ها و مهمانی‌ها بهتر است شما به‌عنوان هم‌بازی با فرزندتان ‌همراه باشید تا بچه‌ها شرایط او را درک کنند و دربازی‌ها، کمتر دچار مشکل شود.

بچه‌ها برای اینکه آماده ورود به جامعهٔ واقعی شوند، باید تا حد امکان محیط شان واقعی باشد. جامعه پر از این جنس افراد است. ما نمی‌توانیم همه را حذف کنیم. خود این موانع و چالش‌ها بچه‌های ما را قوی بار می‌آورد.

قهرمان سازی سردار شهید برای کودکان

وقتی یک کشور در غم از دست دادن بزرگترین، مهم ترین و مهربان ترین قهرمانش به سر می برد، قطعا مهم است که کوچک ترین و سرنوشت ساز ترین عضو های آن جامعه نسبت به این موضوع بی تفاوت نباشند.
کودکان در همه حال، مشاهده گران خوبی هستند، مخصوصا زمانی که متوجه موضوع ناراحت کننده ای در پدر و مادرشان شوند. پس در این موقعیت ها، سعی نکنید بچه ها را در این غم شریک نکنید.
چرا؟ چون این اتفاق ملی، میهنی، مذهبی و جهانی است که لازم است هر کودکی با توجه به سن و درکش از موضوع، در جریان قرار بگیرد.

 

در این موقعیت ها چه برخوردی با کودکان داشته باشیم؟

اگر فرزند زیر هفت سال دارید:
لزومی ندارد خیلی درباره ی نحوه ی شهادت سردار با او صحبت کنید.
همین که بداند یک پدر مهربانی بوده که همه ی بچه های دنیا را دوست داشته و سعی می کرده تا همه خوشحال باشند و برای این هدف با آدم های بد مبارزه کرده، کافی است.
می توانید قصه هایی از شجاعت سردار برای او تعریف کنید.
به او یادآوری کنید او شهید شده و هرکس شهید شده یعنی یک قهرمان است.

 

اگر فرزن بالای هفت سال دارید:
با کمک هم، با هر ابزاری که دارید پرچم و سردر برای خانه، کوچه و محله تان درست کنید.
اگر در تشییع شرکت می کنید، حتما پلاکارد، شعار و پرچم داشته باشید. آن را با کمک بچه ها بسازید.
به نیت شهید، لقمه های نذری درست کنید. در مدرسه، مسجد و محله بین مردم پخش کنید. می توانید برای لقمه ها یک شعار یا نوشته با بچه ها طراحی کنید.
مهم این است که بچه ها بی تفاوت نباشند، و بفهمند اگر ما گریه می کنیم به خاطر از دست دادن یک آدم بزرگ بوده ولی به همان اندازه هم خوشحال هستیم. چون او به آغوش خدا رفته و حالش خیلی خوب است.
به او بگویید ما هم اگر بخواهیم می توانیم کارهای خوب انجام دهیم و آرزوی شهید شدن داشته باشیم و برای همه قهرمان باشیم.

راهت ادامه خواهد داشت، قهرمان تمام کودکان جهان.

مادر دختری، پدر پسری، الگوی کودک

فرزند شما دختر است یا پسر؟ برای مادر و پدر فرقی ندارد که فرزندشان پسر باشد یا دختر، زیرا هر کدام دنیای متفاوتی دارند.

امام صادق علیه السلام  فرمودند: دختران رحمت اند، و پسران نعمت؛ و رحمت موجب ثواب و اجر و پاداشند ولى نعمت موجب بازخواست مى‏شود.

کودکان برای تربیت، نیاز به الگو دارند. این الگو می تواند در هر زمینه ای متفاوت باشد، اما در سال های اولیه ی کودکی، بهترین الگو برای  دختر، مادر است و بهترین الگو برای پسر، پدرش است.

دختر رفتارهای زنانه را باید از یک زن یادبگیرد و چه الگویی بهتر از مادر و پسر رفتارهای پدرانه را باید از مرد یاد بگیرد و چه الگویی بهتر از پدر.

 

بهتر نیست الگوی کودکان، انسان های وارسته و ائمه باشند؟

بی شک الگوی هر انسان، باید کامل ترین ترینشان باشد، و چه الگویی کامل تر از ائمه. ولی باید یادآوری کنیم هدف ما الگو سازی برای کودک است. کودک خصوصا در سال های اولیه کودکی درکی از ین مسائل ندارد.

چه خوب است که ما به عنوان پدر و مادر، ائمه را الگوی خود قرار دهیم و خود الگوی کودکانمان باشیم.

 

من به عنوان مادر، چگونه الگویی برای دخترم باشم؟

۱٫ امر و نهی را از مکالمات خود با دخترتان حذف کنید.

۲٫ محبت خود را به صورت عملی و کلامی به او ابراز کنید. در مناسبت های مختلف برای او هدیه بخرید. هر روز به او یادآوری کنید که چقدر او را دوست دارد و چقدر از داشتن او خوشحال هستید.

۳٫ بازی ها و فعالیت های دخترانه انجام دهید:

  • خاله بازی و آشپزی: با هم غذا درست کنید، مهمانی بگیرید. در بازی به خانه ی هم بروید.
  • خیاطی و دوخت و دوز: برای عروسک ها لباس بدوزید. لباس هایی که دارید را باهم تزیین کنید.
  • آرایشگری:  موهای هم را شانه کنید. با کش و گلسر، موهایتان را تزیین کنید.

۴٫ چادر برای کودک همیشه کنار دستتان باشد. نیازی به اجبار نیست. همین که در بازی ها و مهمانی ها کنار شما باشد، کافیست.

 

من به عنوان پدر، چگونه الگویی برای پسرم باشم؟

۱٫ امر و نهی را از مکالمات خود با پسرتان حذف کنید.

۲٫ محبت خود را به صورت عملی و کلامی به او ابراز کنید. در مناسبت های مختلف برای او هدیه بخرید. هر روز به او یادآوری کنید که چقدر به داشتن او افتخار می کنید.

۳٫ بازی ها و فعالیت های پسرانه انجام دهید:

  • بازی های هیجانی: بازی هایی مثل کشتی گرفتن، بزن بزن با بالشت، استخر و …
  • نجاری کنید. با اره و کارتن و میخ وچکش.
  • تعمیرگاه بازی: وسایل خانه را با هم تعمیر کنید.
  • خرید رفتن: پسر را در خریدهای مختلف خانه مشارکت دهید.

۴٫ او را همراه خود به سر کار ببرید.

تعامل با کودک بدون امر و نهی!

تا به حال شده حساب کنید چقدر با فرزندتان صحبت می کنید. زیاد؟ کم؟ و یا اصلا به مدل صحبت کردن  و نوع گفتگو هایتان دقت کرده اید؟

معمولا مادران، بیشترین مکالمه را با فرزند دارند چرا که ساعت بیشتری از روز را در کنار او هستند. حالا یک روز خود را مرور کنید. سعی کنید به خاطر بیاورید از صبح که کودک بیدار می شود، چه مکالماتی بین شما رد و بدل می شود.

سلام دختر گلم، سلام پسر قشنگم

پاشو برو صورتت رو بشور.

بیا بشین صبحانه بخور.

نریزی رو لباست.

تلویزیون رو کم کن.

باز که همه اسباب بازی هاتو زیختی.

بدو جمع کن همه رو.

و … .

بهتر است شما هم یک قلم و کاغذ بردارید و مکالمات خودتان را یادداشت کنید. جملات شما چگونه است؟

متاسفانه اکثر جملات ما با کودک دستوری است.

 

امر و نهی چه تاثیراتی در کودک دارد؟

امر و نهی های زیاد، تاثیرات زیادی در روابط شما با کودک دارد.

  1. لجبازی کودک را افزایش می دهد.
  2. امر و نهی و جملات دستوری وقتی بیش از حد باشد و در موقعیت های غیر ضروی به کار برده شود، در طولانی مدت تاثیر خود را از دست می دهد.

مثلا کودکی که در تمام موارد امر و نهی شنیده، دیگر در شش سالگی، حرف های پدر و مادرش برای او اهمیت نخواهد داشت.

  1. کودک یاد می گیرد با دیگران هم با همین ادبیات صحبت کند و در تعامل با همسالان زور گویی می کند.

 

چند نکته برای ارتباط بهتر با کودک:

  1. برای ارتباط بهتر با کودک، باید ادبیات خود را تغیر دهیم. کمی به عقب برگردید و جملات قبل را مرور کنید.

حالا می خواهیم همان جملات را با ادبیات صحیح به کار بریم.

صبح شده، خورشید خانم بیدار شده. منم دارم میرم صورت رو می شورم.

یه صبحانه ی خوشمزه، روی میز منتظر شماست. به نظرت چی می تونه باشه؟

می تونی یکم با کنترل صدای تلویزیون رو کم کنی؟

امروز چه بازی دوست داری انجام بدی با این همه وسایلی که آوردی؟

من یه بازی بلدم. جارو بازی. میخوای با هم جارو بشیم و اسباب بازی ها رو جارو کنیم.

  1. برخی حساسیت هایمان را کنار بگذاریم. مثلا اجازه دهیم کودک خودش غذا بخورد و اگر در این تمرین استقلال، غذایی ریخت یا لباسی کثیف شد، کودک را سرزنش نکنیم. چرا که اگر این تجربه ها نباشد، استقلالی هم اتفاق نخواهد افتاد.

 

به جای امر و نهی، چه جملاتی به کار ببریم؟

  1. کاری که می خواهیم کودک انجام دهد، اول خودمان انجام دهیم و آن را اعلام کنیم. اگر این کار از سنین پایین اتفاق بیفتد، به عنوان یک الگو در ذهن کودک نقش می پذیرد. شاید کودک چند بار این کار را انجام ندهد، اما به مرور زمان این رفتار در او نهادینه می شود. مثلا هرگاه از بیرون به خانه بر می گردید، دست هایتان را بشویید. و این شستن را اعلام کنید.

به یاد داشته باشید اگر این کار با جملات دستوری در کودک نهادینه شود، زمان هایی که شما نیستید او این کار را انجام نمی دهد.

  1. به او حق انتخاب دهید. به جای اینکه بگویید “این لباس رو بپوش”، بگویید “دوست داری بین این سه تا لباس کدوم رو بپوشی؟”

دادن حق انتخاب به کودک به او شخصیت می دهد و کودک خود را مهم می داند و توانایی تصمیم گیری در سنین بالا تر را در او تقویت می کند.

  1. به جای سرزنش کردن، به او بازی پیشنهاد دهید.

بازی دنیای کودکان است. و کودک به بازی و هم بازی نه نمی گوید. به جای سرزنش کردن و تذکر بابت اتاق به هم ریخته، اول توقع خود را پایین بیاورید. زیرا کودک نمی تواند تمام وسایل را مرتب کند. آن هم با آن نظمی که شما انتظار دارید و بعد با زبان بازی از او بخواهید. “بیا جارو بشیم اتاق رو جارو کنیم.” “بیا عروسک ها رو پرت کنیم تو سبد قرمز، توپ ها رو پرت کنیم تو سبد سبز.”

 

امر و نهی در چه مواردی مجاز است؟

به کار بردن جملات دستوری و امر و نهی فقط در مواردی مجاز است که کودک می خواهد کار خطرناکی انجام دهد و جان خود و یا دیگران در خطر است.

بدیهی است اگر در سایر موارد امر و نهی به کودک نداشته باشیم، در این موقعیت ها کودک به راحتی حرف ها می پذیرد.

چگونه با فرزندم به مهمانی بروم؟ راهکار هایی برای شرکت در مهمانی با کودکان

اگر تجربه ی مادر شدن داشته باشید یا در اطرافتان مادرانی را دیده باشید، حتما متوجه خواهید بود، که شرکت در مهمانی با کودکان و یا به عبارتی دیگر مهمانی رفتن قبل از بچه دار شدن و بعد از بچه دار شدن کمی متفاوت است.
از آنجایی که در دین اسلام به صله رحم و رفت و آمد زیاد توصیه شده، مهمانی دادن و مهمانی رفتن یکی از برنامه های هر خانواده ی مسلمان است.
قبل از بچه دار شدن، مهانی رفتن نه تنها کار سخت و پیچیده ای نیست، بلکه با استقبال زیادی رو به رو می شویم. اما بعد از به دنیا آمدن فرزند اول، شرایط مان به عنوان یک مادر متفاوت می شود. علاوه بر آماده کردن خود، باید کودک را هم آماده کنیم. مایحتاج او را برای چند ساعت پیش بینی کنیم. لباس اضافه، پوشک، غذا، شیشه شیر و … .
علاوه بر این، گاهی شیطنت های بچه ها در مهمانی ما را شاکی می کند. صدای بلند بچه ها، دعوا با سایر کودکان، مدام سر زدن به کودکان، تذکر مدام دیگران در مورد فرزند و ….
با وجود این مسائل، نمی گوییم با کودک نباید مهمانی رفت و یا خود را از رفت و آمد با دیگران محروم کنیم. بلکه می توانیم با یک برنامه ریزی و مدیریت مادرانه، خاطره ی خوبی از مهمانی رفتن برای خودمان برای فرزندمان و برای میزبان بسازیم.

 

چند نکته ی کلی در مورد مهمانی رفتن

می توانیم ساعت حضور در مهمانی را مدیریت کنیم. مثلا اگر در مهمانی هیچ کودک دیگری وجود ندارد، ساعت حضور را در مهمانی را به حداقل برسانیم.
می توانیم قبل از مهمانی، فرزندمان را به یک پارک ببریم تا آنجا حسابی بدود و بازی کند و انرژی اش را تخلیه کند.
می توانیم در وسط مهمانی کودک را برای دقایقی بیرون ببریم و در حیاط و یا کوچه بدویم و بازی کنیم.

 

برنامه ریزی برای بازی کودکان در مهمانی

با توجه به سن و علاقه ی فرزندمان، به چند بازی فکر کنیم و ابزار آن را آماده کنیم.
این بازی ها باید بتواند کودک و یا احیانا کودکان دیگری که در مهمانی هستند را سرگرم کند.
ابزار بازی ساده و سبک باشد تا بتوانید آن را به راحتی همراه خود ببرید.
ابزاری که خیلی کثیف کاری نداشته باشد.
ابزاری که بچه ها بر سرآن دعوا نکنند. مثلا به تعداد همه ی بچه ها باشد و یا به گونه ای باشد که بتوان با آن بازی دسته جمعی انجام داد.

 

برنامه ریزی برای حضور مادران در کنار کودکان

با مادرانی که در مهمانی حضور دارند، صحبت کنید و برای آنان توضیح دهید شرکت در مهمانی با کودکان کمی متفاوت است و نیاز است همه با هم همکاری داشته باشند.

یک زمان بندی انجام دهید. مثلا هر نیم ساعت نوبت یک مادر باشد تا در با کودکان بازی کند.
با این کار، هم همه ی مادران فرصت حضور در مهمانی و صحبت با یکدیگر را دارند و هم بچه ها یک هم بازی مطمئن در کنارشان دارند.

وقتی برای بچه ها برنامه داشته باشیم، دیگر کمتر شاهد مسائلی که عنوان شد، خواهیم بود.

کودکان چگونه آگاهی جنسی پیدا می کنند؟

شاید شما هم تجربه ی مواجه با سوالات جنسی کودکان را داشته اید. که نشان از آگاهی جنسی کودک است. چه کردید؟ هول شدید؟ دست و پای خود را گم کردید و بدترین فکرها در مورد کودک در ذهن تان شکل گرفت؟ یا به تندی واکنش نشان داده اید و از کودک خواستید سوالش را هیچ گاه تکرار نکند.

چند سالی است که به دلیل تبلیغات رسانه ای و فعالیت برخی متخصصان (متاثر از جریانات غربی در زمینه ی جنسی)، مساله آموزش جنسی برای کودکان موضوع شده است. متاسفانه مرجع درستی برای آموزش والدین در این زمینه وجود ندارد. همین مساله باعث سردرگمی والدین و مربیان در زمینه ی تربیت جنسی شده است.

جالب است بدانید که طبق مطالعات صورت گرفته در آمریکا درصد انحراف در بچه هایی که آموزش جنسی دیده اند، از بچه هایی که آموزش ندیده اند بیشتر بوده است. دلیل آن هم مشخص است.

خود آموزش ها محرک هستند و به نوعی شاخک های بچه ها را تیز می کنند و در این مسئله کنجکاوتر می کند.

 

 چه عواملی آگاهی جنسی کودکان را افزایش می دهد؟

۱٫ نشاط پایین و عدم سرگرمی مناسب

کودکی که  مدام در حال حرکت و بازی است، زمانی برای فکر کردن به این مسائل که مناسب سنش نیست، را ندارد.

۲- آگاهی دادن به بچه ها در زمینه ی عضو خصوصی و مسائل آن

ترویج آموزش های غلط در جامعه و ایجاد ترس و دلهره، باعث می شود پدر و مادرها کودک را در مورد عضو خصوصی آگاه کنند و مدام هشدار دهند. همین آموزش ها برای کودک پنج ساله، جرقه ای می شود که چرا باید پدر و مادرم در این زمینه به من هشدار دهند. و سرآغازی می شود برای شروع کنجکاوی هایشان.

۳- حساسیت نشان دادن به رفتارهایی چون عریانی بچه ها در سنین پایین، دست به شلوار زدن و …

اصولا در هر زمینه ای که پدر و مادر حساسیت بیشتری نشان دهند، کودک در آن زمینه آگاه تر و لجباز تر می شود. مسائل جنسی هم یکی از همین موارد است.

۴- وسواس و حساسیت های بیش از حد بهداشتی یا مذهبی(نجس و پاکی) یکی از والدین

۵- فضای خلوت بچه ها با هم

یک یا چند کودک اگر مدت زمان زیادی بیکار و تنها باشند، زمینه ای برای بروز کنجاوی ها فراهم می کند.

۶- دیدن برنامه ها و بازی هایی با پوشش نامناسب و محرک.

مثل برخی انیمیشن ها و فیلم های بزرگسال.

۷- عدم تقید والدین در پوشش خودشان در استحمام و یا بردن بچه ها به سرویس بهداشتی به طور همزمان.

 

راهکارهایی برای پیشگیری از آگاهی های جنسی کودکان زیر هفت سال:

۱٫ در هفت سال اول، به هیچ وجه آموزش مستقیم نباید داشته باشید. صحبت در مورد عضو خصوصی و چنین مسائلی آموزش مستقیم به حساب می آید.

۲٫ شما به عنوان مادر و پدر، باید پوشش متعارف را در خانه و جلوی کودک سه سال به بالا رعایت کنید.

۳٫ برای کودک برنامه ی بازی و فعالیت داشته باشید تا زمانی بیکار نباشد.

۴٫ در مهمانی ها، بین مادران یک برنامه ای بریزید  و هر نیم ساعت یک مادر مسئول بازی با کودکان باشد.

۵٫ حساسیت هایتان را به کودک منتقل نکنید، چون بچه ها کنجکاو و حریص می شوند. به خصوص در مورد بچه های زیر هفت سال. یعنی هنگامی که برای ما تعریف کرد یکی از بچه ها در مهد یا مدرسه عضو خصوصی اش را به من نشان داد، بهتر است در آن موقعیت اینگونه بگوییم: “ما از این بازی ها نمی کنیم و بهتر است دفعه ی بعد که این پیشنهاد را داد، شما به دوستت  بازی های بهتری یاد بدهی.” در کنارش با مربی یا والدین کودک مربوطه صحبت کنید و سعی کنید شرایط را به گونه ای فراهم کنید که دو کودک مذکور، کم تر با هم ارتباط داشته باشند و به هیچ وجه در یک جا تنها بازی نکنند.

 

راهکارهایی برای پیشگیری از آگاهی جنسی کودک بالای هفت سال:

۱٫ در هفت سال دوم تنها نسبت به حریم خصوصی و عضو خصوصی باید بچه ها را آگاه کرد و اینکه نباید اجازه دهند کسی به آن نگاه کند و یا دست بزند. تحت هر عنوانی که مثلا بازی کنیم یا ما که هر دو پسر هستیم. بیش از این، خودش به نحوی تحریک کننده و کنجکاو کننده است. توجه داشته باشید که بزرگنمایی این مسئله (با توجه به عدم درک بچه) و یا نا امن نشان دادن جامعه تبعات بیشتری خواهد داشت.

۲٫  این آموزش ها در هر مرحله ای بهتر است به نحو خصوصی باشد تا حیای آن مسئله بین بچه ها از بین نرود. مثلا در مورد احکام ویژه ای مثل علائم بلوغ،  بهتر است این مسائل توسط والد جنس موافق چند سال پیش از بلوغ (مثلا دخترها ۸سالگی توسط مادر و پسرها۱۲ سالگی توسط پدر) آموزش داده شود.

۳٫ موبایل و یا فضای اینترنتی، انیمیشن های غیر کنترل شده در اختیار فرزندتان قرار ندهید. اگر هم  زمانی قصد داشتید بازی کامپیوتری تهیه کنید، از خرید موبایل، تب لت و یا لپ تاپ که قابلیت شخصی سازی دارد و در خلوت استفاده شود، خودداری کنید.

۴٫ بازی کردن با بچه ها، به خصوص بازی های هیجانی، آن ها را متناسب با سنشان رشد می دهد. بیش از نصیحت کردن، با فرزندتان بازی کنید و برایش قصه های کودکانه بخوانید.

۵٫ می توانید با کودک بالای هفت سال،  کم کم راجع به بدن، صحبت کرد و اینکه کلا خوب است مراقب کل بدن مان باشیم. اگر هم سوالی کرد، کم کم و ساده جواب سوالش را بدهید.  با زیاده از حد توضیح دادن، ترس و وحشت را در وجود کودک ایجاد می کنیم و باعث بدبینی او نسبت به دوست، فامیل، همسایه و خلاصه همه آدمهای اطرافش می شویم.

۶٫ چیزی که کمک می کند اتفاق خاصی برای بچه ها نیفتد، ایجاد ارتباط مناسب با دخترهاست. زمان گذاشتن برای آنها و غیرمستقیم جا انداختن حیا برای آنها. تهیه لباس های مناسب، تشویقشان به استفاده از لباس های خوب، سخت نگرفتن و … .

 

منابعی که می توان در زمینه ی تربیت جنسی معرفی کرد؟

۱٫ تربیت جنسی در اسلام، مولف : حافظ ثابت، ناشر کتاب : انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).

۲٫ کتاب «تربیت جنسی از منظر قرآن و حدیث» نوشته دکتر علی‌نقی فقیهی از سوی انتشارات دارالحدیث‌.

این ها دو منبع خوب و مرجع هستند ولی خیلی جزئی و تکنیکی نیست. ولی کلیات خوب و متقنی را گفتند.

برای جزئیات و مسائل باز باید مشورت بگیرید یا دوره شرکت کنند. مجموعه ی چمران کارگاه هایی در زمینه ی تربیت جنسی در ۷سال اول و ۷سال دوم طراحی و برگزار کرده است. در فضای مجازی می توانید به آن دسترسی پیدا کنید. بحث تربیت جنسی آقای سلطانی از دوره کودک متعادل هم به خوبی این مساله را بیان کرده است. جزوه ی آن در کانال نور دیده قابل دسترسی هست.

 

در پایان این را در نظر داشته باشید که ما نباید تحت تاثیر فضای رسانه ای قرار بگیریم. چون رسانه ها در دست همان کسانی است که سند ۲۰۳۰ را تنظیم کرده اند و تبلیغ می کنند. اگر یک گوشه ای چنین اتفاقی افتاد دلیل بر این نیست که همه فاسدند. آگاهی جنسی مساله ایست که با پیشگیری های هوشمندانه والدین می توان از آن جلوگیری کرد. داشتن حسن نیت و حسن ظن و توکل بالا بهترین حاشیه امن برای فرزندان ماست.

شما می توانید سایر مقالات چمرانی ها را در بخش مقالات بخوانید.

یک کودک دو ساله به اضافه ی جیغ و چنگ و فریاد

تا به حال به رفتار های یک کودک دو ساله دقت کرده اید؟ اگر مادر باشید و یک کودک دو ساله داشته باشید، احتمالا با این سوال یاد جیغ زدن، زدن، چنگ گرفتن و یا بعضا گاز گرفتن کودک خود بیفتید. 

ممکن است برایتان پیش آمده باشد، که فرزندتان با یک کودک هم سن خود یا کمی کوچکتر رو به رو شود. اول از ته دل ذوق می کند و شما هم از خوشحالی اش، خوشحال می شوید. اما کمی نگذشته که صدای گریه کودک مقابل در میاید. چرا؟ چون کودک شما صورتش را چنگ زده. در این موارد چه می توان کرد؟ آیا فرزند شما رفتار غیر طبیعی دارد؟ 

 

ریشه این رفتار ها و رفتار های مشابه یک کودک دو ساله چیست؟

دلیل اول: کم تجربگی کودک

کودک در مواجهه با موقعیت های مختلف در حال کسب تجربه است. هرچه سن کودک کمتر باشد این تجربه کمتر می شود. در این تجربه هاست که کودک یاد می گیرد چطور با محیط و انسان های اطرافش، برخورد کند. 

کودک هنوز نمی داند وقتی کسی را دست دارد می تواند صورتش را نوازش کند. نه اینکه به صورت او بزند. اما معمولا برزگترها این واکنش کودک را مبنی بر پرخاشگری او می دانند. و واکنش های تندی نشان می دهند که باعث می شود این رفتار در کودک به یک عادت رفتاری تبدیل شود.

دلیل دوم: رشد کلامی کودک

از طرف دیگر، خیلی از کودکان دو ساله، هنوز نمی توانند به خوبی صحبت کنند. همین عدم توانایی باعث می شود وقتی نتوانند منظور و مفهوم خود را به درستی به دیگران برسانند، به ابزار هایی مانند زدن و جیغ کشیدن متوسل می شوند.

دلیل سوم: جلب توجه و لجبازی با والدین

کودکان نیاز به توجه دارند. کودک به محض اینکه حس کند در کانون توجه نیست، خصوصا در جمع، سعی می کند با روشی توجه همه را به خود جلب کند. از طرفی به یاد دارد که پدر و مادرش روی دادن زدن و جیغ زدن او حساس هستند، برای همین هم از سر لجبازی و هم برای جلب توجه از این رفتار استفاده می کند.

دلیل چهارم: رسیدن به خواسته

کودک وقتی می بیند گریه می کند و جیغ می زند، زودتر به خواسته اش می رسد و پدر و مادر تسلیم او می شوند، یاد می گیرد برای رسیدن به خواسته اش از این حربه استفاده کند. 

 

برای اینکه کودک دوساله، جیغ نزند و یا کسی را نزند، چه کار کنیم؟

بازی های هیجانی و پر سر و صدا زیاد انجام دهید. بازی هایی مثل دنبال بازی، آب بازی، آرد بازی و رنگ بازی. به پارک بروید؛ بدوید و جیغ بزنید تا انرزی کودک تخلیه شود.

همیشه برنامه ای برای کودک خود داشته باشید. در ماشین، در مهمانی ها، در سفر و … ابزار بازی با خود ببرید تا کودک شما مشغول بازی باشد.

هنگام مواجهه کودک با همسالان، کنار آنها باشید. کودک شما در سنی نیست که بخواهید او را برای مدتی طولانی تنها بگذارید. وقتی در کنارشان هستید می توانید از خیلی درگیری ها جلوگیری کنید. البته این نکته را به یاد داشته باشید که درگیری در بین کودکان، امری طبیعی است. و پیش می آید. در این درگیری هاست که کودکان نحوه ی مواجهه با همسالان، حل مساله، ارتباط اجتماعی را یاد می گیرند.

به کودکان خصوصا اگر زیر سه سال هستند، پیشنهاد بازی دهید. اجازه ندهید بیکار بریا زمان طولانی بیکار بمانند. خودتان هم همبازی کودکان شوید.

در مهمانی ها می توانید با سایر مادران تقسیم کار کنید. هر نیم ساعت یک مادر مسئول بازی با بچه ها باشد.

اگر درگیری بین کودکان اتفاق افتاد، فرزندتان را در آغوش بگیرید، وقتی آرام شد، با او وارد مکالمه شوید. مثلا اگر دو کودک با هم سر یک توپ دعوایشان شد، مساله را برای هر دو کودک توصیف کنید. مثلا: “می خواستین با این توپه بازی کنید دو تاتون؟” بعد از توصیف مساله، راهکار ارائه دهید. “من یه بازی بلدم که سه تایی مون با یه توپ بازی کنیم”

مترجم احساس کودک باشید. مثلا اگر کودک شما پدرش را زد. احساسش را برای او بازگو کنید. “عه شما می خواستی به بابایی بگی که خیلی دوسش داری” می تونی اینجوری نازش کنی”

 

کودکان دنیای ساده و بی آلایشی دارند. پیچیدگی دنیای ماست که درک آنها را برایمان با مشکل  کرده است.

شما می توانید سایر مقالات تربیتی کودک را در بخش مقالات چمرانی، بخوانید. 

 

از شیر گرفتن کودک، اولین قدم برای استقلال

اگر بخواهید فرزندتان را از شیر بگیرید، با یک جستجوی ساده در گوگل، ده هاراهکار برای از شیر گرفتن کودک پیدا خواهید کرد. اما مهم ترین نکته این است که حال خودتان و حال فرزندتان خوب باشد. چرا؟ چون شیر مادر، علاوه بر تامین نیاز غذای کودک، یکی از نیاز های روحی او را هم تامین می کند. وقتی مادر به کودک شیر می دهد، او را در آغوش می گیرد. این در آغوش کشیدن حس امنیت را به کودک منتقل می کند. کودک با شنیدن صدای قلب مادر احساس آرامش می کند و ارتباط چشمی که بین کودک و مادر به وجود می آید، رابطه ی عاطفی آن ها را محکم تر می کند.

با وجود همه ی این تاثیرات، روزی می رسد که این وابستگی باید قطع شود. و ادامه ی آن نه تنها تاثیری ندارد بلکه مخرب هم هست. در واقع اولین بحران اصلی و اساسی که کودک و مادر با آن مواجه می شوند، از شیر گرفتن کودک است. غذای اصلی کودک تا شش ماهگی شیر مادر است. بعد از آن، تا یک سالگی غذای کمکی به وعده های کودک اضافه می شود. و از حدود یک سالگی کودک می تواند از غذای سفره هم بخورد.

 

بهترین زمان برای از شیر گرفتن کودک، چه سنی است؟

– و الوالداتِ یُرضِعنَ اَلادَهُنَّ حولَینِ کامِلَین ارادَ اَن یُتِّمَ الرَّضاعَهِ

خداوند در آیه ۲۳۳ سوره بقره، مدت زمان شیر دادن کودک را ۲ سال بیان می کند. ممکن است بعضی ها به خاطر مشکلاتی مثل بارداری دوم، وضعیت جسمانی مادر، بیماری کودک و … مجبور باشند کودک را زودتر از شیر بگیرند. که این کار حتما باید با مشورت پزشک صورت پذیرد.

اما در اینجا احتمالات را کنار می گذاریم و روند طبیعی کودک را در نظر می گیریم.

بهتر است روند از شیر گرفتن تدریجی باشد. مثلا می توانید از حدود ۲۲ ماهگی (دو سال قمری) شروع کنید.

 

برای از شیر گرفتن چی کار کنم؟

همان طور که بیان شد، روند از شیر گرفتن باید تدریجی باشد. از همان حدود ۲۲ ماهگی، شیر روز را کم کنید.

آب میوه و شیر گاو را جایگزین شیر مادر کنید.

می توانید کودک را درگیر فعالیت آب میوه گرفتن کنید. بگذارید با میوه ها و پوست میوه بازی کند و به اصطلاح سرگرم بشود.

فعالیت های جذاب برای این مدت در نظر بگیرید. بازی هایی که دوست دارد: مثل رنگ بازی، آرد بازی، شن بازی و … خلاصه کاری کنید که به او خوش بگذرد. و با او هم بازی شوید.

این مدت او را بیشتر در آغوش بگیرید. شب ها او را کنار خودتان بخوابانید. نگذارید فکر کند کلا شما را از دست داده است.

حتی مواقعی که می خواهید، به او آب میوه و مایعات، و … بدهید، او را بغل کنید. بعد خوراکی را به او بدهید. و محبت تان را بیشتر به او نشان بدهید.

وقتی میخواهید شیر شبش را هم کم کنید، با یک کار نمایشی، این مفهوم را برایش توضیح بدهید. یک لیوان، شیشه، یا لیوان نی دار یا هر چیز جذابی که به ذهنتان می رسد از طرف عضوی که با آن شیر می دهید، به کودک تان معرفی کنید. از زبان سینه تان با کودک صحبت کنید و آن لیوان را به بچه هدیه بدهید. بگویید: “از  این به بعد اگر خواستی شیر بخوری، می توانی از لیوان استفاده کنی. او دوست من است و به تو خوراکی های خوشمزه و رنگی می دهد. ولی هر وقت بخواهی چیزی بخوری، می توانی نزدیک من بیای، تو بغل مامان و خوراکی هایت را بخوری. من همیشه دوست تو میمونم ولی یه دوست خیلی خوب هم بهت هدیه می دهم.”

 

چند یادآوری مهم:

در تمامی مراحل تربیتی کودک، به خدا توکل کنید. صبوری کنید و از ائمه کمک بگیرید که این مرحله را هم بتوانید به خوبی پشت سر بگذارید.

زمان از پوشک گرفتن و جدا کردن محل خواب کودک را هم زمان با از شیر گرفتن نگذارید.

ممکن است بعد از شیر گرفتن، کودک بخواهد به سینه ی شما دست بزند. او را از این کار منع نکنید. فقط با پیشنهاد های جذاب، حواس او را پرت کنید. بعد از مدتی این کار از سرش خواهد افتاد.

 

 

 

از پوشک گرفتن؛ دومین بحران زندگی کودک

فرزند شما چند سال دارد؟ یک سال؟ دو سال یا بیشتر؟ او را از پوشک گرفته اید؟ اگر فرزندتان سه سال و یا کمتر دارد، حتما این سوالات برای شما مطرح می شود: “چه سنی از پوشک بگیرمش؟”، “چی کار کنم برای از پوشک گرفتن؟”، “چقدر زمان میبره؟” و سوالاتی مشابه این ها. اگر فرزند اولتان باشد، سوال هایتان بیشتر خواهد بود و اگر فرزند دوم یا سوم باشد ممکن است نخواهید تجربه های قبلی را داشته باشید و به دنبال بهترین راه است.
هر مادری با مساله از پوشک گرفتن در زندگی خود مواجه می شود. از پوشک گرفتن و استقلال کودک در دستشویی رفتن، یکی از بحران های زندگی کودک است که باید با آن با صبوری رو به شد. قدم اول در این کار، بررسی شرایط کودک است. شما باید بسنجید که آیا کودک آمادگی لازم را برای از پوشک گرفتن دارد یا خیر؟

بهترین زمان از پوشک گرفتن، چه سنی است؟

حدود سه سالگی را می توان شروعی برای فرایند از پوشک گرفتن دانست. (اگر می گوییم حدود سه سالگی، به این دلیل است که کودکان با هم تفاوت دارند. و نمی توان یک سن مشخص را برای همه ی کودکان تجویز کرد.) کودک در این سن توانایی نگه داشتن ادرار را پیدا می کند. رشد عقلی در این سن بیشتر شده، و زمانی هم از بحران اول زندگی کودک یعنی از شیر گرفتن گذشته است.

راهکارهایی برای از پوشک گرفتن:

در واقع این مادر است که با شناختی که از فرزند خود دارد می تواند بهترین تصمیم را برای کودک بگیرد.
۱٫ بهتر است فصل گرما را برای این کار انتخاب کنید.
۲٫ زمانی را انتخاب کنید که برای مدت زیادی در خانه هستید و قصد مهمانی های زیاد و یا مسافرت را ندارید.
۳٫ همراه کودک به خرید بروید و لگن های آموزشی مخصوص این کار را با حضور خود کودک تهیه کنید.
۴٫ همراه کودک خود به خرید بروید و لباس زیر بخرید. به او قدرت انتخاب دهید و اجازه دهید خودش رنگ و مدل لباس را انتخاب کند.
۵٫ از ابزار قصه و نمایش استفاده کنید. مثلا می توانید با مقوا یک پوشک و یک لباس زیر بسازید و با آن ها نمایش بدهید. از کودک بخواهید یکی را انتخاب کند.
۶٫ فضای سرویس بهداشتی را با کمک خود کودک، جذاب کنید. چسباندن استیکر های مختلف، رنگ کردن دیوار با رنگ انگشتی می تواند به جذاب کردن کمک کند.
۷٫ از فرزندتان جلوی پدرش تعریف کنید و کارش را بزرگ جلوه دهید.
۸٫ اگر فرزندتان نتوانست خودش را نگه دارد، به هیچ وجه او را دعوا نکنید. با مهربانی با او برخورد کنید. برخورد تند، می تواند لجبازی کودک را در این زمینه تقویت کند.

چند یادآوری مهم:

احتمال خطا برای کودک همیشه وجود دارد. نوع برخورد مادر و مواجهه با این مساله، می تواند این خطا را کاهش و یا افزایش دهد.
تمایل خود کودک، به تنهایی نمی تواند دلیل مناسب برای از پوشک گرفتن باشد. زیرا احتمال بازگشت او وجود دارد.
مهم ترین مساله، صبر و حوصله ی شماست.
ممکن است این روند یک هفته تا یک ماه طول بکشد. اصلا عجله نکنید و کودک خود را با دیگران و حتی فرزند قبلی خود مقایسه نکنید.

بحران بعدی که کودک با آن مواجه می شود، جدا کردن محل خواب اوست. می توانید در مقاله ی بهترین سن جدا کردن محل خواب بخوانید.